بسم ِاللّهِ الرَحمن ِالرَحیم
دوشنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۶

غرور و تکبر

غرور و تکبر

در عموم انسان‏ها ممکن است عوامل چندى سبب غرور و تکبر گردد از جمله، ثروت، زیبایى، آرزوهاى طولانى، فامیل و فرزند، عبادت، حسب و نسب، علم و آگاهى و در نیروهاى نظامى عوامل دیگرى چون؛ درجه، مقام، سلاح، احترام، تشریفات، پیروزى در نبرد، قدرتمندى تشکیلات و مانند آن نیز دل را به بیمارى غرور و تکبر و خود برتر بینی مبتلا مى‏‌سازد.

این بیمارى مفاسد ناهنجارى همچون هلاکت و نیستى را براى فرد و جامعه به بار مى‏‌آورد۱٫ علم و دانش، زیبایی، فرزند و مال و ثروت دنیا از نعمت‌هاى الهى است، و وجود آن در نظام خلقت، لازم است، اگر به عنوان وسیله‌‏اى براى رسیدن به سعادت و تکامل معنوى انسان مورد بهره‏بردارى قرار گیرد از هر نظر قابل ستایش است، ولى اگر صفات مذکور به عنوان هدف نه وسیله مورد توجّه قرار گیرد، و از ارزش‌هاى معنوى و انسانى بریده شود، موجب غرور، غفلت، سرکشى و ظلم خواهد شد که در این صورت، نکوهیده و مذموم است۲٫

انسان، هنگامى که از نظر هر یک از این صفات و حسنات بردیگران برترى یافت، گرفتار غرور و فخر فروشى مى‏شود و آنها را وسیله برترى جویى خود بر دیگران قرار مى‏دهد. تکبر، خود­بینى و غرور از عوامل رکود و عقب ماندگى مادى و معنوى انسان است؛ کسى که خود را بزرگ مى‏پندارد و براى خویش شخصیت خیالى قائل است۳، باگردن فرازى خیال پردازانه و فخر فروشى ابلهانه زمینه گسترش بُخل را به وجود آورده که آن نیز از دلبستگى به دنیا و غرور سرچشمه مى‏گیرد و انسان را از مسیر صحیح زندگی دور می­‌سازد.

براى سعادتمند شدن و نجات از گرفتاری‌هاى فردى واجتماعى که بر اثر فراموش کردن اصول اخلاقى اسلام، گریبان­گیر انسان مى‌‏شود، برهمه افراد جامعه به ویژه جوانان عزیز لازم است، کوشش کرده، ارزش‌هاى اصیل اخلاقى را آموخته و به کار بندند و از رذایل اخلاقى پرهیز کنند تا غرور و تکبر جوانى، آنان را به ورطه هلاکت، گرفتار نکند و بدانند که اسلام، براى سعادتشان برنامه دارد و اگر خود را به اسلام مقیّد کنند و به ارزش‌هاى اخلاقى بیارایند خداى تعالى نیز از آنان خشنود خواهد شد۴٫ به امید آن که سخن و سیره رهبران الهى را آویزه گوش کرده، از رذالت تکبر و غرور دست بشوییم و به فضیلت، تواضع و فروتنى دست یابیم.

سید احمد سجادی

پی‌نوشت‌ها:

۱) اخلاق عملی، علی اصغر الهامی نیا، جلد ۱، ص ۱۱۸

۲) اخلاق اقتصادی، الهامی نیا – وفا- مقدس نیا ، جلد ۲، ص ۱۰۶

۳) اخلاق اقتصادی، یوسفیان – الهامی نیا – حسینی ، جلد ۱، ص ۱۹

۴) اخلاق اسلامی، یوسفیان – الهامی نیا، جلد ۱، ص ۱۹

پاسخ دهید

سوال امنیتی: